Endodonti (kök kanal tedavisi) nedir?
Her diş, dıştan içe mine, dentin ve pulpa olmak üzere üç tabakadan oluşur. Mine en sert tabakadır; en içteki pulpa ise dişin sinir ve damarlarını barındıran canlı dokudur ve kök kanalları boyunca uzanarak çene kemiğindeki damar ve sinirlerle birleşir. Endodonti, bu pulpa dokusunun ve diş kökünü çevreleyen dokuların hastalıklarıyla ilgilenen alandır. Pulpa bakterilerle enfekte olup iltihaplandığında, dişi çekmeden ağızda tutmanın yolu kanal tedavisidir.
Kanal tedavisi hakkında merak edilenler
Hangi durumlarda kanal tedavisi gerekir?
Kanal tedavisine en sık yol açan neden, zamanında tedavi edilmeyerek pulpaya kadar ilerleyen derin çürüklerdir. Bunun dışında şu durumlar da pulpanın zarar görmesine neden olabilir:
- Dişte oluşan kırık ve çatlaklar,
- Altından sızıntı yapan veya bozulmuş eski dolgular,
- Düşme, çarpma gibi darbeler (travma),
- İleri evre dişeti hastalıkları (periodontoloji).
Kanal tedavisi gerektiğini gösteren belirtiler nelerdir?
- Sıcak ya da soğuğa karşı uzun süren hassasiyet,
- Kendiliğinden başlayan veya geceleri artan zonklayıcı ağrı,
- Dişe basınca ya da çiğnerken hissedilen ağrı,
- Dişin renginin koyulaşması,
- Dişin çevresindeki dişetinde şişlik, küçük bir kabarcık (fistül) veya iltihap çıkışı.
Başlangıç evresindeki bazı enfeksiyonlar hiçbir belirti vermez ve ancak röntgen incelemesiyle fark edilir; bu nedenle düzenli kontroller önemlidir.
Kanal tedavisi yapılmazsa ne olur?
Enfeksiyon kök kanalları boyunca ilerleyerek kök ucunda apse oluşturur ve çevredeki kemikte yıkıma yol açar. İleri durumlarda yüzde belirgin şişlik ve şiddetli ağrı görülebilir; enfeksiyon kontrol altına alınmazsa diş kaybedilebilir. Ağrının kendiliğinden geçmesi, enfeksiyonun iyileştiği anlamına gelmez; çoğu zaman sinirin tamamen canlılığını yitirdiğini gösterir.
Kanal tedavisi nasıl yapılır?
Lokal anestezi altında dişe küçük bir giriş açılır, iltihaplı pulpa dokusu uzaklaştırılır, kök kanalları temizlenip şekillendirilerek dezenfekte edilir ve vücutla uyumlu, sızdırmaz bir dolgu maddesiyle doldurulur. Son olarak dişin üst kısmı dolgu ile kapatılır.
Kanal tedavisi ağrılı mıdır, kaç seans sürer?
Tedavi lokal anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında ağrı hissedilmez. Vakanın durumuna ve kanal sayısına göre tedavi genellikle 1–3 seansta tamamlanır. İşlemden sonraki birkaç gün dişte hafif hassasiyet olması normaldir ve kısa sürede geçer.
Kanal tedavisinden sonra nelere dikkat edilmelidir?
Kanal tedavisi görmüş dişler zamanla daha kırılgan hale gelebilir. Bu nedenle, özellikle madde kaybı fazla olan arka dişlerde hekiminiz tedavinin ardından dişin bir kron (kaplama) veya onley ile korunmasını önerebilir. Tedavi tamamlanana kadar o taraftan sert yiyecekler çiğnemekten kaçının.